Panik atak belirtileri nelerdir? Panik atak neden olur ve nasıl anlaşılır?

Panik Atak neden olur? Belirtileri nelerdir?
Yaşanan korkunun ardındaki nedenler 

Kişi bazen henüz başına kötü bir şey gelmeden, gelecek kötü bir şeyin korkusuyla yaşamaya başlar.

• Evden çıkmadan önce kendini iyi hissedip dışarıda fenalaşmaktan korkarsın.
• Kalbin biraz hızlandığında hemen nabzını kontrol etmeye başlarsın…
• Bir arkadaşınla kahve içerken bile aniden kötüleşirsen ne yapacağını düşünürsün…

Bir zamanlar hayatın içinde fark etmeden yaptığın şeyler, şimdi seni kaygılandıran durumlara dönüşmüş olabilir.

Üstelik çevrendekiler seni anlamakta zorlanabilir. Çünkü dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünür. Oysa sen, kimsenin görmediği bir tehlikenin her an ortaya çıkabileceği düşüncesiyle mücadele ediyorsundur.

Panik atak, insanın yalnızca bedenini değil, kendisini güvende hissetme biçimini de etkiler. Bir atak sona erse bile yeniden yaşama ihtimali zihninde kalır ve bu korkuyla yarından tedirgin olmaya başlarsın.

Ancak burada önemli bir soru var:

Seni asıl korkutan şey panik atak mı, yoksa panik atak geçirirsen başına geleceklerine dair korkuların mı?

Bu ayrımı anlamak, yaşadığın korkunun nasıl büyüdüğünü anlamak için önemli bir başlangıçtır.

Panik Atak nedir? İnsan neden bir anda panik atak geçirir?

Panik atak, aniden başlayan ve kısa sürede yoğunlaşan bir korku ve kaygı yaşama halidir. Bu sırada kişi hem bedensel hem de zihinsel olarak oldukça zorlayıcı belirtiler yaşar. Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi, titreme ve ölüm korkusu bunlardan bazılarıdır.

Panik atağı zorlaştıran şey yalnızca yaşanan fiziksel belirtiler değildir. Kişi aynı zamanda bedeninde olup bitenleri anlamlandıramadığı için daha da korkabilir.

Örneğin, evinizde otururken televizyon izlediğinizi düşünün. Her şey normaldir. Bir anda kalbinizin hızlı attığını hissedersiniz. Ardından göğsünüzde bir sıkışma başlar. Nefesinizin yetmediğini düşünürsünüz. Aklınızdan hemen şu düşünce geçer:

“Kalp krizi mi geçiriyorum? Ya şimdi ölürsem?”

Bu düşünceyle birlikte korkunuz artar. Kalbiniz daha hızlı atmaya, nefesiniz daha sıklaşmaya başlayabilir. Yaşadığınız belirtiler, tehlikede olduğunuz düşüncesini güçlendirir. Çünkü beyninize verdiğiniz sinyal 'Ben tehlikedeyim.' mesajıdır.

Böylece bir kısır döngünün içine girerdiniz: Bedeninizdeki bir değişikliği fark eder, onu tehlikeli yorumlar, korkar ve korktukça belirtilerinizi daha yoğun hissedersiniz.

Panik atakta bazen belirgin bir tetikleyici bulunmaz. Kişi nerede olduğunu, ne yaptığını bilmesine rağmen kendisini aniden büyük bir tehlikenin içindeymiş gibi hissedebilir.

Burada önemli olan, yaşadığınız korkunun gerçek olmasıyla gerçekten tehlikede olmanızın aynı şey olmadığını anlamaktır. Ancak bu belirtilerin nedenini değerlendirmeden her durumu panik atak olarak kabul etmek de asla doğru değildir.

Panik Atak belirtileri nelerdir?

Panik atak belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde çarpıntı ve nefes darlığı ön plandayken bazı kişiler baş dönmesi, uyuşma veya kontrolünü kaybetme korkusunu daha yoğun yaşayabilir.

En sık görülen belirtiler ise şunlardır:

• Kalp çarpıntısının çok şiddetli olması,
• Nefes darlığının çok yoğun olması,
• Göğüste sıkışma,baskı hissi,
• Baş dönmesi, bayılacakmış hissi,
• Terleme ve titremenin olması,
• Uyuşma ve karıncalanma el de veya ayakta,
• Mide bulantısı,
• Kontrolünü kaybetme korkusu,
• Ölüm korkusu,
• Gerçeklikten uzaklaşma ve çevreye yabancılaşma hissi,

Bu belirtilerin birkaçını aynı anda yaşamak oldukça korkutucu olabilir. Özellikle daha önce panik atak geçirmemiş kişiler, ilk atak sırasında ne olduğunu anlamakta güçlük çekebilir.

Ancak bu belirtilerin görülmesi tek başına panik atak demek için yeterli değildir. Benzer belirtiler farklı fiziksel rahatsızlıklarda da ortaya çıkabilir.

Panik Atak geçirirken insan neden öleceğini düşünür?

Panik atak yaşayan kişilerin en sık yaşadığı korkulardan biri ölüm korkusudur.

Kişi yalnızca kaygılı hissetmez. Gerçekten hayatının tehlikede olduğuna da inanabilir. Kalbinin bu kadar hızlı atmasının normal olmadığını, nefesinin giderek daraldığını ve birazdan kötü bir şey olacağını düşünebilir.

Örneğin, gece yatağınızda uzanırken kalbinizin hızlandığını fark ettiğinizi düşünün. Daha önce yaşadığınız bir atağı hatırlarsınız. Bu kez de aynı şeyin olacağını düşünerek kalbinizi dinlemeye başlarsınız.Her atışı kontrol edersiniz. Nefesinizi takip edersiniz. Vücudunuzda farklı bir belirti olup olmadığını anlamaya çalışırsınız.

Fakat sürekli kontrol etmek, dikkatinizi bedeninizdeki en küçük değişikliklere yöneltmenize neden olur. Normalde fark etmeyeceğiniz bir kalp atışını bile tehlike işareti olarak yorumlamaya başlarsınız.

Bunun sonucunda korkunuz daha da büyür.

Panik atak sırasında yaşanan ölüm korkusu, kişinin gerçekten ölmek üzere olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte, özellikle ilk kez ortaya çıkan veya alışılmıştan farklı olan göğüs ağrısı, nefes darlığı ve bayılma gibi belirtiler tıbbi açıdan değerlendirilmelidir.

Korkunun ne kadar yoğun olduğunu anlamak kadar, bu korkuya neden olan belirtilerin doğru değerlendirilmesi de son derece önemlidir.

Panik Atak kalp kriziyle karıştırılır mı?

Evet. Panik atak yaşayan kişiler, özellikle ilk ataklarında kalp krizi geçirdiklerini düşünebilirler.

Bunun nedeni, iki durumda da çarpıntı, göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi belirtilerin birlikte görülebilmesidir.

Ancak bu belirtilere bakarak kişinin panik atak mı yoksa kalp krizi mi geçirdiğini kesin olarak ayırt etmek mümkün değildir.

Örneğin, aniden göğsünüzde baskı hissettiğinizi, terlemeye başladığınızı ve nefes almakta zorlandığınızı düşünün. Daha önce panik atak yaşamış olsanız bile bu belirtilerin mutlaka kaygıdan kaynaklandığını varsaymamalısınız.

Özellikle ilk kez yaşanan, şiddetli, yeni veya alışılmıştan farklı göğüs ağrısı ve nefes darlığında acil tıbbi değerlendirme gerekir. Belirtiler devam ediyorsa veya ciddi görünüyorsa 112’yi aramanız en doğrusudur.

Panik atak tanısı konulduktan sonra bile yeni belirtileri otomatik olarak paniğe bağlamamak gerekir.

Çünkü doğru yaklaşım, bedensel belirtileri görmezden gelmek değil, gerekli tıbbi değerlendirmeyi yaptıktan sonra kaygı döngüsünü anlamaya çalışmaktır.

Panik Atak neden olur? Durduk yere başlamasının bir sebebi var mı?

Panik atak yaşayan kişiler genellikle şu soruyu sorar:

“Ben o sırada hiçbir şey düşünmüyordum. Gayet iyiydim. Peki, neden bir anda panik atak geçirdim?”

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.

Panik atakların ortaya çıkmasında biyolojik yatkınlık, stres, yaşam deneyimleri, kaygıya verilen tepkiler ve kişinin bedensel duyumları nasıl yorumladığı gibi çeşitli etkenler rol oynayabilir.

Bazen yoğun bir stres döneminin ardından belirtiler ortaya çıkar. Bazen de kişi belirgin bir neden bulamaz.

Uzun süredir güçlü görünmeye çalışıyor olabilirsiniz

İş hayatında sorumluluklarınız vardır. Ailenizin beklentilerini karşılamaya çalışırsınız. İlişkinizde sorunlar yaşasanız bile kimseye belli etmezsiniz. Kendinize ayırdığınız zaman giderek azalır.

Bir süre sonra bedeninizdeki en küçük değişiklik bile sizi korkutmaya başlayabilir.

Bu, mutlaka panik atak yaşayacağınız anlamına gelmez. Ancak uzun süreli stres ve yetersiz dinlenme, bazı kişilerde kaygı belirtilerini artırabilir.

Geçmişte yaşadığınız korkutucu bir olayın etkisi devam ediyor da olabilir.

Örneğin, daha önce aniden fenalaşmış veya ciddi bir sağlık sorunu yaşamış olabilirsiniz. O günden sonra kalbinizin hızlanması sizi korkutmaya başlayabilir.

Artık kalbiniz her hızlandığında yalnızca çarpıntı hissetmezsiniz. Aynı zamanda geçmişte yaşadığınız korkuyu da yeniden hissedersiniz.

Bedensel belirtilerinizi tehlike olarak yorumluyor olabilirsiniz.

Merdivenleri hızlı çıktığınızda kalbiniz hızlanabilir. Ancak bu hissi fark ettiğinizde hemen kötü bir şey olacağını düşünüyorsanız korkunuz artabilir.

Kalp atışınızı daha fazla takip etmeye başlar, korktukça daha fazla belirti hissedebilirsiniz.

Uykusuzluk, yoğun tempo veya fazla kafein tüketimi sizi etkiliyor olabilir

Yetersiz uyku, stres ve fazla kafein bazı kişilerde çarpıntı ve kaygı belirtilerini artırabilir. Bu belirtiler, özellikle bedensel duyumlarından korkan kişilerde paniği tetikleyebilir.

Burada önemli olan, herkeste aynı nedenin bulunmadığını bilmektir.

Panik atakların neden ortaya çıktığını anlamak için kişinin yaşamını, belirtilerini, düşünce biçimini ve yaşadığı koşulları birlikte değerlendirmek gerekir.

Panik Atak mı, Panik Bozukluk mu? Aralarındaki fark nedir?

Panik atak ve panik bozukluk aynı şey değildir.

Panik atak, yoğun korku ve kaygının aniden ortaya çıktığı bir nöbettir. Bir kişi hayatında bir kez panik atak yaşayabileceği gibi farklı dönemlerde tekrarlayan ataklar da yaşayabilir.

Panik bozuklukta ise tekrarlayan ve beklenmedik panik ataklara, yeniden atak geçirme konusunda sürekli kaygı duyma veya atakların sonuçlarından korkma gibi durumlar eşlik eder. Kişi günlük yaşamını bu korkuya göre düzenlemeye başlayabilir.

Örneğin, bir kez panik atak yaşadığınızı düşünün.

İlk günlerde korkunuz geçse bile aklınızda şu düşünce kalabilir:

“Ya bir daha olursa?”

Dışarı çıktığınızda kalbinizi kontrol etmeye başlarsınız. Evden uzaklaşmak istemezsiniz. Yanınızda bir yakınınızın bulunmasının sizi güvende tutacağını düşünebilirsiniz.

Zamanla yalnızca ataktan değil, atak geçirme ihtimalinden de korkmaya başlayabilirsiniz.

Her panik atak yaşayan kişide panik bozukluk gelişmez. Ancak ataklar tekrarlıyor, yeniden yaşama korkusu devam ediyor veya günlük yaşamınız kısıtlanıyorsa profesyonel değerlendirme almak önemlidir. 
Özetle panik bozukluk panik atağın en yoğun ve bozukluğa dönüşmüş halidir.

Panik Atak yaşamak hayatınızı nasıl etkiler?

Panik atak zamanla kişinin yalnızca o anını değil, günlük yaşamını da etkileyebilir.

Önceleri yalnızca atak sırasında korku yaşarken daha sonra atak geçirme ihtimalini düşünerek planlarınızı değiştirmeye başlayabilirsiniz.

Örneğin, toplu taşımaya binmekten kaçınabilir, yalnız dışarı çıkmak istemeyebilir veya gideceğiniz yerin hastaneye yakın olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Bir süre sonra daha önce rahatlıkla yaptığınız şeyler bile gözünüzde büyümeye başlayabilir.

Üstelik bu durum çevrenizden anlaşılmayabilir. İnsanlar neden yalnız kalmak istemediğinizi veya neden bazı yerlere gitmekten çekindiğinizi anlamakta zorlanabilir.

Oysa sizin için mesele yalnızca bir yere gitmek değildir. Orada panik atak geçirirseniz ne olacağına ilişkin korkudur.

Bu korku nedeniyle hayatınızın giderek daraldığını fark ediyorsanız kendinizi suçlamak yerine yaşadığınız güçlüğü anlamaya çalışmanız önemlidir.

Panik atak belirtileri tekrarlıyor veya günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa psikolojik destek almayı düşünmeniz sağlığınız ve psikolojiniz açısından önemlidir.

Panik Atak ile ilgili bilmeniz gereken en önemli şey

Panik atak yaşamak, güçsüz olduğunuz veya kendinizi kontrol edemediğiniz anlamına gelmez.

Yaşadığınız korku gerçektir. Bedeninizde hissettiğiniz belirtiler de sizin için son derece zorlayıcı olabilir. Ancak bu belirtilerin ne anlama geldiğini anlamak ve onlara verdiğiniz tepkileri değiştirmek her zaman için mümkündür.

Panik atağın nedenlerini anlamak, iyileşme yolculuğunun önemli bir parçasıdır. Bununla birlikte, özellikle yeniden atak geçirme korkusu hayatınızı kısıtlamaya başladıysa yalnızca belirtilerin nedenlerini bilmekte yeterli olmayabilir.

Peki, panik atak geldiğinde ne yapabilirsiniz? Yeniden yaşama korkusunu nasıl azaltabilirsiniz? Panik atakla baş etmek ve günlük yaşamınızı yeniden özgürce sürdürebilmek mümkün mü?

Bu soruların yanıtlarını, panik atakla baş etme yollarını ve psikolojik desteğin bu süreçte nasıl yardımcı olabileceğini ele aldığımız ikinci yazımızda bulabilirsiniz.