Sizi Yoran Fazlalıkları Hayatınızdan Atmanız İçin 5 Neden

Hiç evde etrafınıza bakınıp evinizin nasıl da ıvır zıvırla dolduğunu merak ettiniz mi? Yahut ofisinizde kendinize ne ara bu kadar çok kağıt yığınının içine gömüldüğünüzü sordunuz mu? Peki ya takviminiz; sonsuza kadar esneyen randevularla mı dolu? E-posta kutunuz aşırı dolu olduğu için acil olanlar hariç hiçbir maile cevap yazmıyor musunuz? Bütün bu fiziksel ve zihinsel çöpler hareket etme ve düşünme kabiliyetinizi bölebilir. Öyle görünüyor ki bedensel ve zihinsel iyilik durumunuz “yığın/dağınıklık efekti” olarak adlandırılan olgunun kurbanı olabilir. Yakın zamanda stres, hayat memnuniyeti, fiziksel sağlık ve kavrama yetisi üzerinde yapılan bir grup çalışma işleri düzene koymanın önemini ortaya koyuyor.

Dağınıklık ve çöp biriktirme üzerine düşündüğümüzde ilk aklımıza gelenler genelde çöp evler. Ancak kullanılabilir alana sığabileceğinden fazla eşya yığmak da dağınıklık veya çöp biriktirmeye giriyor. 25 odalı küçük bir saray yavrusu dolusu hatıralık eşyanız varsa 25 odanın raf ve duvarları bu hatıralar için yeterli olabilir. Ancak aynı miktardaki eşyanın 2 odalık bir apartman dairesine sığdırılmaya çalışılması bambaşka bir olay.

muthis psikoloji fazlalik3 - Sizi Yoran Fazlalıkları Hayatınızdan Atmanız İçin 5 Neden

Çevrenin ve refahın algılanmasına ilişkin nispeten yeni bir araştırma, evdeki karmaşa ile kişisel iyi oluş arasındaki ilişki kümesini incelemiştir. New Mexico Üniversitesi’nden Catherine Roster ve meslektaşları (2016), dağınıklığın bireyin ev algısını nasıl etkilediğini ve nihayetinde yaşamdan duydukları tatmin duygularını incelemiştir. Çalışmanın temel dayanağı, birçok insanın ev ortamları ile çok yakın bir şekilde özdeşleşmesi nedeniyle, dağınıklık derecesinin o ortamda bulunduğunda yaşadıkları hazzı etkileyebileceğiydi.
Roster ve arkadaşları evi sadece içinde yaşadığınız fiziksel konut olarak değil, daha genel olarak “bir insanın yaşam dünyasının yaratılmasında şekillenen ve şekillendiren deneyimlerin, anlamların ve durumların daha geniş bir takım kümesi” olarak tanımlıyorlar . Dağınıklık, bu yaşam dünyasında gezinmeyi ve içinde rahatça yaşamak için ihtiyaç duyduğunuz şeyleri yapmanın zorlaşmasına neden olur. Tezgahınız bir çok değişik araç gerecin yanında bir de açılmamış postalarla dolu olduğunda, o tezgahın tertemiz ve düzenli hale getirilmesi olması gerekenden daha zor olacaktır. Roster ve meslektaşları, düzen açısından yetersiz olan kişilere yardımcı olmayı amaçlayan ve kar amacı gütmeyen bir organizasyon olan “Düzensizlikle Mücadele Enstitüsü” (ICD) aracılığıyla hafif ve ılımlı dağınıklık sorunları yaşayan yetişkinlerden bir örneklem oluşturdular. Kendi dağınıklıklarıyla ilgili davranışlarını (dağınıklık nedeniyle bir şeyler bulamamak gibi) değerlendirmelerine ilaveten, 18 yaş ve üstü yaklaşık 1.500 yetişkinden oluşan örneklemdeki katılımcılar, evlerine ne kadar bağlı olduklarını düşündüklerini, kendilerinin bir uzantısı olarak sahip oldukları mülkleri değerlendirdiler ve evlerinin kendilerine psikolojik rahatlık verdiğini hissettiler.

muthis psikoloji fazlalik2 - Sizi Yoran Fazlalıkları Hayatınızdan Atmanız İçin 5 Neden

Eve bağlılık ve mülkü kendinin bir uzantısı olarak görme faktörleri bireyin evde kendini psikolojik olarak güvende hissettiğini öngörmüştür. Diğer yandan dağınıklık ev duygusu ve kişinin iyi olma hali ile olumsuz ilişkiliydi. Yazarlar araştırma sonuçlarını, “Dağınıklık ya da biriktirmenin, insanların kendi kişisel alanlarını eşyalarıyla uygun hale getirme konusundaki doğal arzularının sinsi ve görünüşte zararsız bir şekilde ortaya çıkmasıdır… [dağınıklık] aşırı hale geldiğinde, kişiyi fiziksel ve psikolojik olarak fonksiyonsuz bir ev ortamına hapsedebilir, bu da yabancılaşma ve yersiz kalma duyguları ile strese sebep olabilir.” şeklinde özetliyorlar.
Evdeki dağınıklıktan yardımla veya yardımsız kurtulma, mutlu hissetmeniz için çok önemli olduğunu fark etmediğiniz bir anahtar faktör olabilir. Süreç sırasında zorlanıp acı çekebilirsiniz, ancak iyi olma halinizin önündeki bu önemli engeli aşmalısınız.

muthis psikoloji fazlalik4 - Sizi Yoran Fazlalıkları Hayatınızdan Atmanız İçin 5 Neden

İşte hayatınızda işleri yoluna koymanız için 5 sebep:

  • Ev veya iş ortamından kaçış

Dağınıklık içinde yaşamak dış dünyadan kaçış yeri ve gurur duyulacak bir yer olması gereken evinizle özdeşleşmenizi engeller. New Mexico Üniversitesi’nde yapılan araştırmada gördüğümüz gibi, çok fazla eşyanızın çok küçük bir alanda yığılması, ev ortamının düşmanınız olduğunu hissetmenize neden olacaktır.

  • Sağlıksız beslenme 

Bir Avustralya-ABD ortak çalışmasında Lenny Vartarian ve arkadaşları (2017) önerilen yiyecek çeşitlerinin karmaşık olduğu ortamlarda insanların daha fazla abur cubur yediğini ve stresli hissetmeye eğilimli olduğunu ortaya koydular. Katılımcıların test edildikleri deney mutfağı dağınık ve karışık olduğunda, düşük öz kontrol modundaki öğrenciler, düzenli mutfaktaki öğrencilere kıyasla 2 kat daha fazla abur cubur tükettiler. Bir başka deyişle, kontrolden çıktığınızda dağınık bir mutfaktaysanız normalden daha fazla abur cubura yöneliyorsunuz.

  • Kötü ruh sağlığı 

Stres ve refahla ilgili bir yüzyıllık araştırmayı incelerken, South Carolina Üniversitesi’nden Paul Bliese ve meslektaşları (2017), işyeri ve stresle ilgili yapılan ilk çalışmaların bazılarında, rahat bir ortamın “zihinsel hijyen için gerekli” görüldüğünü belirtmişlerdir. Her ne kadar son zamanlarda yapılan çalışmalar fiziksel rahatlıktan çok zihinsel rahatlığa yöneldilerse de, Roster’ın araştırmasından hareketle iş yerlerinin de evdekiler gibi mümkün olduğunca düzenli ve çöpten arınmış olması gerektiğini söyleyebiliriz. İşyeri memnuniyeti ile ilgili diğer bazı araştırmalar, çalışanların iş yerlerini kişiselleştirebilmelerinin avantajlarına işaret etmekte; ancak bu ortamlar dağınık hale geldiğinde avantajlar da dezavantaj haline gelebilmektedir. Kendi deneyimlerinizden hareketle emin olabileceğiniz üzere, dağınık bir gelen kutusundan dolayı stresli hissetmek, kişinin zihinsel hijyeninin bozulması için yeter de artar bile.

  • Verimsiz görüntü işleme 

Görsel çevreniz rastgele uyaranlarla dolduğunda insanların duygularını okumak daha zordur.
Karmaşıklığın filmdeki sahneler üzerindeki algılarına olan etkisi incelendiğinde, Cornell Üniversitesi’nden James Cutting ve Kacie Armstrong (2016), bir sahnenin arka planı çok dağınık olduğu zaman, izleyicilerin karakterlerin yüzlerindeki duygusal ifadeleri yorumlamasının daha zor olduğunu buldular. Eğer bu bulgu günlük hayatta geçerliyse, dağınık ortamlarda gördüğünüzde diğer insanların nasıl hissettiğini anlamada daha başarısız olacağınız anlamına geliyor.

  • Zihinsel dağınıklık

“Zihinsel dağınıklık” alakasız bilgileri eleyemediğimiz bir zihin halidir. Toronto Üniversitesi’nden Lynn Hasher, birkaç yıl önce, zihinsel karmaşanın, yaşa bağlı bellek kayıplarının sebebi olan başlıca şüphelilerden biri olduğunu ileri sürdü. Bugün yaptığı araştırma (Amer ve arkadaşları 2016) bu önermeyi desteklemeye devam ediyor. Teoriye göre, eğer sinir ağlarınızı tıkayan malzemeyi temizleyemiyorsanız, bilgi işlemede daha yavaş ve daha az etkili olursunuz. Sonuç olarak, kısa süreli hafıza görevlerinde ve hatta insanların isimleri gibi sahip olduğunuz bilgiyi çağırmanızı gerektiren uzun süreli zihinsel çalışmalarda da aradığınız bilgiyi dağınık bilgi deponuzda bulamayarak yetersiz kalırsınız.

O halde işleri yoluna koyma ve dağınıklıktan/çöpten kurtulma, sadece bir temizlik aracı olarak değil, ev ortamınızda ve işinizde mutluluğunuzu sürdürmek için gerekli bir araç olarak oldukça faydalı görünüyor.

Yorum Gönder

Lütfen yorumunuzu giriniz.
İsminizi lütfen buraya giriniz