Manipülasyondan Kaçmanın 8 Basit Yolu

muthis psikoloji manipule1 - Manipülasyondan Kaçmanın 8 Basit Yolu

Psikolojik manipülasyon, kişinin bir başkasının yararı için kullanılmasıdır. Manipülatör kasıtlı olarak bir dengesizlik yaratır ve mağduru kendi isteklerini gerçekleştirmek için kullanır.

İletişim uzmanı Preston Ni, bunun önüne geçmek için kullanılabilecek 8 basit yolu şöyle sıralıyor:

1. Temel İnsani Haklarınızı Bilin 

Psikolojik olarak manipülatif biriyle uğraşırken en önemli rehber, haklarınızı tanımak ve haklarınızın ihlal edildiğini anlamaktır. Başkalarına zarar vermediğiniz sürece haklarınızı savunma hakkına sahipsiniz. Öte yandan, başkalarına zarar verirseniz, bu haklarını kaybedebilirsiniz. Aşağıdakiler en temel insani haklardır.

  • Saygıyla muamele görme hakkına sahipsiniz.
  • Duygu, istek ve görüşlerinizi ifade etme hakkına sahipsiniz.
  • Önceliklerinizi belirleme hakkına sahipsiniz.
  • Suçluluk hissetmeden hayır deme hakkına sahipsiniz.
  • Ödediğinizin karşılığını alma hakkına sahipsiniz.
  • Diğerlerinden farklı düşünme hakkına sahipsiniz.
  • Fiziksel, zihinsel ve duygusal olarak kendinizi koruma hakkına sahipsiniz.
  • Mutlu ve sağlıklı bir hayat kurma hakkına sahipsiniz.

Bu temel haklar sizin sınırlarınızdır. Tabi ki toplumda bu haklara saygı göstermeyen pek çok insan var. Özellikle de manipülatörler sizi kontrol altına almak ve kullanmak için bu haklarınızdan mahrum etmek isterler. Ancak hayatınızın manipülatörün değil sizin ellerinizde olduğunu ilan etme gücüne sahipsiniz.

2. Mesafenizi Koruyun 

Bir manipülatörü fark etmenin yolu, onun farklı insanların önünde ve farklı durumlarda farklı yüzleri ile hareket edip etmediğini görmektir. Hepimiz bu türden bir toplumsal farklılaşma derecesine sahipken, bazı psikolojik manipülatörler bu alışkanlıkları aşırıya taşıyarak, birine son derece kibar davranıp bir başkasına tamamen kaba olma eğiliminde- ya da bir an tamamen çaresiz ve daha sonra şiddetle agresif olabiliyorlar. Bir kişiden düzenli olarak bu tür davranışları gözlemlediğinizde, onunla aranıza mesafe koyun ve kesinlikle zorunda olmadığınız sürece o kişiyle etkileşimden kaçının. Daha önce ortaya koyulduğu gibi, kronik psikolojik manipülasyonun nedenleri karmaşık ve derindir. Manipülatörü değiştirmek veya kurtarmak sizin göreviniz değil.

3. Kişiselleştirme ve Kendinizi Suçlamadan Kaçının 

Manipülatörün gündemi zayıf yönlerinizi aramak ve bunları kullanmak olduğundan, yetersiz hissetmeniz veya manipülatörü tatmin etmediğiniz için kendinizi suçlamanız anlaşılabilir bir durumdur. Bu durumlarda, sorunun sizde olmadığını hatırlamak önemlidir; kendinizi kötü hissetmek ve böylece gücünüzden ve haklarınızdan vazgeçmeniz için manipüle ediliyorsunuz. Manipülatörle olan ilişkinizi sorgulayın ve kendinize şu soruları sorun:

  • İçten bir saygıyla mı muamele görüyorum?
  • Bu kişinin benden beklentileri ve istekleri kabul edilebilir mi?
  • Bu ilişki karşılıklı vericiliğe mi dayanıyor yoksa verici olan sadece ben miyim?
  • En önemlisi, bu ilişkide kendimi iyi hissediyor muyum?

Bu sorulara vereceğiniz cevaplar problemin sizde mi yoksa muhatabınızda mı olduğunu ortaya koyacaktır.

4. Düşüncelerini Analiz Edici Sorular Sorarak Manipülatöre Odaklanın

Kaçınılmaz olarak, psikolojik manipülatörler sizden bazı isteklerde bulunacaklar. Bu “teklifler” sıklıkla onların isteklerini gerçekleştirmek için sizi kendi alışkanlıklarınızın dışına çıkaracaktır. Mantıksız bir talep duyduğunuzda, istediği şeyin insafsızlığının farkında olup olmadığını anlamak için manipülatöre bazı sorular sorarak ona odaklanmak bazen yararlıdır. Örneğin;

  • Bu sana mantıklı geliyor mu?
  • Benden istediğin şey adil mi?
  • Benim bu konuda söz hakkım var mı?
  • Bana soruyor musun yoksa emir mi veriyorsun?
  • Benim bundan çıkarım ne olacak?
  • Gerçekten bunu yapmamı mı bekliyorsun?

Bu tür sorular sorduğunuzda, yaptıklarının gerçek doğasını görmesi için manipülatöre bir ayna tutmuş olursunuz. Manipülatör bir ölçüde kendinin farkındaysa, muhtemelen talebinden vazgeçip geri çekilecektir.

Öte yandan, gerçekten patolojik manipülatörler (narsisistler gibi), sorularınızı reddedecek ve yoluna devam etmek konusunda ısrar edecektir. Böyle bir şeyle karşı karşıya kalırsanız, gücünüzü korumak için aşağıdaki ipuçlarını uygulayın ve manipülasyonu durdurun.

5. Zamanı Lehinize Kullanın 

Mantıksız isteklere ilaveten, manipülatör sıklıkla, durumunuz üzerindeki baskısını ve kontrolünü en üst düzeye çıkarmak için sizden acil bir cevap bekleyecektir. (Pazarlamacılar buna satışı tamamlamak derler.) Böyle anlarda, manipülatörün talebine hemen cevap vermek yerine, zaman avantajınızdan yararlanmayı ve kendinizi onun etkisinden uzak tutmayı düşünün. “Bunu düşüneceğim.” diyerek kontrolü ele alabilirsiniz.

Bu birkaç sözcüğün bir müşteriden bir satış görevlisine, romantik bir ihtimalden istekli takipçiye veya manipülatöre kadar ne kadar güçlü olduğunu düşünün. Bir durumun avantaj ve dezavantajlarını değerlendirmek için zaman ayırın ve daha eşitlikçi bir anlaşma yapmak isteyip istemediğinizi mi yoksa “hayır” demenizin daha iyi olup olmadığını değerlendirin.

6. Siyaseten Ancak Kesinkes Hayır Demeyi Bilin 

Diplomatik ve kesinkes “hayır” diyebilmek, iletişim sanatını uygulamaktır. Etkili bir şekilde uygulandığında, bir yandan üzerinde çalışılabilir bir ilişki fırsatı diğer yandan ayaklarınızı sağlam basma şansı sunar. Temel insan haklarınızın kendi önceliklerini belirleme, suçsuz hissetmeden “hayır” deme hakkı ve kendi mutlu ve sağlıklı hayatınızı seçme hakkı olduğunu unutmayın.

7. Bedel Ödetin 

Bir manipülatör sınırlarınızı ihlal etme ve “hayır”ı cevap olarak kabul etmeme konusunda ısrarcı olursa ona bedel ödetin.

Bedelleri tanımlama ve ödetme kabiliyeti, zor bir insana haddini bildirmenin en etkili yollarından biridir. Etkili uygulandığında bedel ödetmek manipülatif kişiyi durdurur ve onu sınır ihlalinden saygıya geçmeye zorlar.

8. Zorbalarla Yüzleşin 

Manipülatörler bir başkasını tehdit ettiğinde ya da bir başkasına zarar verdiğinde, aynı zamanda zorba da sayılırlar.

Zorbalar hakkında akılda tutulması gereken en önemli şey zayıf olarak algıladıkları kişileri seçtikleridir; yani pasif ve uyumlu kaldıkça kendinizi bir hedef haline getirirsiniz. Ama pek çok zorba içten içe korkaktır da. Hedeflerindeki kişi dik durmaya başladığında ve haklarını savunduğunda, zorbalar genellikle geri çekilirler. Bu hem okulda hem evde hem de iş ortamlarında geçerlidir.

Empatik bir not: Araştırmalar zorbaların kendilerinin de şiddet mağduru olduklarını gösteriyor. Bu, zorbalık davranışını hiçbir şekilde affettirmez, ancak zorbayı daha ılımlı bir gözle değerlendirmenize yardımcı olabilir.

Yorum Gönder

Lütfen yorumunuzu giriniz.
İsminizi lütfen buraya giriniz