Beynimizin Bize Oynadığı Muhteşem Oyun: Plasebo Etkisi

Plasebo etkisi, farmakolojik olarak etkisiz bir ilacın telkine dayalı bir etki ortaya çıkarma halidir. Plasebo, hoşnutluk durumuna yol açmakta, tıpkı bir ilaç gibi vücutta etkisini göstermektedir.

Plasebo etkisi ile hipnozun etkisi arasında da benzerlikler vardır ve hem plasebo hem de hipnoz yanıtında iyileşme beklentisi telkin fenomeni ile yakından ilişkilidir.

muthis psikoloji plasebo1 - Beynimizin Bize Oynadığı Muhteşem Oyun: Plasebo Etkisi

Plasebo kelimesinin kökeni 14. yüzyıla kadar dayanıyor. Latince “Hoşnut etmek” anlamına gelen bu kelime cenazelerde yas tutması için tutulan insanlar için kullanılmış.  Ölünün ardından ağlaması gereken aile üyelerinin yerini tutan bu insanlar ölen kişinin ruhunu “hoşnut tutma” görevini üstlenmiş.

Modern tıp literatüründe ise plasebo ilk defa 1785 yılında George Motherby tarafından yayınlanan Yeni Tıp Sözlüğünde karşımıza çıkıyor. Plasebo-kontrollü ilk test ise 1801 yılında John Haygarth tarafından yayınlanıyor. Ancak bu etki tıp literatürüne girse de 1950’lere kadar çok ciddiye alınmayan bir konu oldu. Bununla birlikte bu dönemde yapılan araştırmalar plasebonun tedavi sürecinde %35’e kadar etkili olduğunu ortaya koydu.

İlaç vücuda ağız, burun veya enjeksiyon yolu ile verilebilir. Aslında plasebonun fiziksel anlamda tedaviye yönelik bir gücü yoktur. Sahip olduğu tedavi gücünü tamamen hastanın verilen ilacın “işe yarayacak” inancından alır. Plasebo aynı zamanda gerçek bir ilacın etkisini de arttırabilir.

Örneğin, İkinci Dünya Savaşı sırasında cephede cerrahlık yapan Amerikalı Henry Beecher, morfin stokları tükenince ameliyat ettiği hastalara morfin yerine morfin olduğunu söylediği tuzlu su enjeksiyonları vermiş ve hayretle hastalarının ağrılarının azaldığını görmüştü.

Plasebo araştırmaları gösteriyor ki, hastanın algısı ve inancı aslında hastanın iyileşmesinde veya kendini kötü hissetmesinde en büyük etken. Ancak plasebolar hastayı fizyolojik olarak tamamen iyileştirmiyorlar.

Yorum Gönder

Lütfen yorumunuzu giriniz.
İsminizi lütfen buraya giriniz