Bağımlıların Uyuşturucu Kullanmaya Devam Etmesinin 10 Sebebi

Uyuşturucu bağımlılığının ana karakteristiği, kişinin zararlı sonuçlara rağmen kullanmaya devam etmesidir. Bağımlılık davranışının tercih edilmesine yol açan karar verme başarısızlıkları sorunun daha çok büyümesine neden olur. Bu işlevsiz karar verme süreçleri ayrıca kişinin seçimlerini geliştirme kapasitesini geri kazanıp kazanmadığı hakkında da bilgi verir. Aşağıda 10 sebep, bağımlılığın patolojik bozukluk olabileceğini gösteriyor.

muthis psikoloji madde2 - Bağımlıların Uyuşturucu Kullanmaya Devam Etmesinin 10 Sebebi

1. Genetik zafiyet

Neden sadece bazı kişiler bağımlı olur ve bağımlı kalır? Bağımlı olmanın genetik yatkınlıkla alakalı olabileceğini gösteren önemli kanıtlar var. Örneğin, ikizler ve evlatlık çocuklar üzerinde yapılan çalışmalara göre, alkol problemlerinin yarısı genetik. Ayrıca çok fazla alkol tüketiminin beyinde büyük değişikliklere yol açtığı da bir gerçek.

2. Kendi kendine başlama

Duygusal buhran, tahammül edilemez hayat şartlarından veya trajedilerden kaynaklandığında bir “sihirli değnek” tatmin ve ıstıraptan kaçış sağlar. Mesela alkol, bizi rahatlatır ve kaygılarımızı unutturur. Maalesef, zamanla sürekli alkol tüketen birinin beyni kendini tüketime göre tekrar ayarlar ve kişi anksiyete ve asabiyet geliştirir. Artık kişi rahatlamak için değil normal hissetmek için alkol tüketir.

3. Alternatif ödüllerin eksikliği

Alternatif, uyuşturucu olmayan ödüllerin yokluğu uyuşturucu tüketimini kısmen açıklar. Profesör Hart’a göre eğer seçeneklerden yoksun, yoksul bir çevrede yaşıyorsanız geçici keyif için uyuşturucu kullanmakta bir miktar rasyonellik vardır. Artık çok geniş çalışmalar gösteriyor ki, daha önce alternatiflere sahip olmayanlara bunları sağlamak bağımlılık tedavilerinin sonucu olumlu yönde etkiliyor. Çevresel şartlar, bağımlılığı tedavi ve geri dönüşü engelleme için büyük rol oynar.

muthis psikoloji madde4 - Bağımlıların Uyuşturucu Kullanmaya Devam Etmesinin 10 Sebebi

4. Bozulmuş kavrayış

Kronik uyuşturucu kullanımı, kendini durumun ciddiyetini ve tedavi ihtiyacını ret olarak gösteren bozulmuş öz-farkındalıkla(insular kortekste işlevsizlik) birebir bağlantılıdır. Örneğin, alkoliklerin sadece küçük bir kısmı alkol problemi olduğunu kabul eder. Bu yüzden hayatlarını mahvettiğini fark etmelerine rağmen çoğu kişi hala içmeye devam eder. Düşünceli yaklaşım, farkındalık ve kısıtlayıcı kontrolü artırmadan önemlidir.

5. Uyuşturucu ile aşk-nefret ilişkisi

Kronik uyuşturucu kullanımı, uyuşturucudan beklenen ve alınan haz arasındaki farkın ayrılmasına sebep olur. Bağımlılar için, yoğun iste ve kriz, kullanımdan gelecek hazla doğru orantılı değildir. Artık uyuşturucu haz vermese bile bağımlı kullanmak için güçlü bir dürtü hissedecektir. Keyif vericiliği kalmadığı halde madde krizine girerler.

6. Ölümcül çekim

Algıda seçicilik ve maddeyle alakalı uyarıcılara dikkat eğilimi kişinin madde kullanımıyla alakalıdır. Araştırmalar göstermiştir ki, maddeyle ilgili algıda seçicilik bağımlılık tedavisi sonrası geri dönme olasılığını artırır. Fakat etkisini azaltmanın yolları vardır. En basiti de bu tür uyarıcılardan ve hatırlatıcı şeylerden kaçınmaktır.

muthis psikoloji madde3 - Bağımlıların Uyuşturucu Kullanmaya Devam Etmesinin 10 Sebebi

7. Yarı yoldan dönme

Psikolog Marlatt, ufak bir kullanımla birlikte bırakılan maddenin daha da fazla tüketilmesinin tetiklenmesini anlatan yoksunluk ihlali etkisi terimini ortaya attı. Kişi yenilmiş hissediyor. “Sadece bir sigara” bir anda yarım pakete dönüşüyor, “Sadece bir kadeh”, bir bakıyorsunuz şişe bitmiş. Bu geri dönüş, kişi, tamamen bırakma eylemini ihlal etmeyi bir nevi yoldan sapma olarak gördüğünde gerçekleşiyor.

8. Anlık ödüle aşırı değer biçilmesi

Dürtüsellik, uzun vadeli kazanımlar pahasına anlık hazzı seçme eğilimidir. Bir bağımlı için, madde kullanımına devam etme kararı, dürtüsel sistemin bilinçli sürece baskın olduğu anlamına gelir. Böylece anlık olaylar(maddenin şimdi kullanılması ve sonuçlarının sonra görülecek olması) karar verme sürecini etkilemektedir. Ayrıca, araştırmalar göstermiştir ki, alkol ve diğer uyuşturucular, beynin kontrol, kısıtlama, sürekli dikkat ve planlamadan sorumlu kısmını etkilemektedir.

9. Stres

Kronik stres ve bağımlılık yapıcı madde kullanma motivasyonu arasındaki bağlantıya çok somut deliller vardır. Örneğin, çocuklukta fiziksel veya cinsel istismar, ihmal, aile içi şiddet ve işlevsiz aile gibi durumlara maruz kalanlar bağımlılık risk grubundadır. Yüksek duygusal stres, dürtü kontrolü kaybı ve haz isteğini erteleme kabiliyeti eksikliğine sebep olur. Dahası, fakirlik ve kaynak kıtlığı stres vericidir ve madde kullanımına yol açabilir.

10. Yansıtma Önyargısı

Bu önyargı, bağımlının krizde olmadığı haline bakarak krizdeki davranışlarını yanlış hesaplamasıdır. Bu davranış, eski bağımlıların yaşadıkları eski krizlerin şiddetini zamanla unutmasından kaynaklanır. Madde krizinin ne kadar rahatsız edici olduğunu net hatırlayamamak ve öngörememek, kişilerin krize karşı dayanıklılıklarını kafalarında büyütmelerine sebep olur. Bir eski bağımlının yapması gereken şey krizlerin ne kadar güçlü ve rahatsız edici olduğu hatırasını canlı tutmaktır.

madde bagimliligi ile nasil mucade edilmeli 5405324 - Bağımlıların Uyuşturucu Kullanmaya Devam Etmesinin 10 Sebebi

Özetle: Uyuşturucu bağımlılığı, hazzı fazla büyüten, riski küçümseyen ve tekrarlanan hatalardan ders çıkarmayan bozulmuş karar verme mekanizmasıyla ilişkilidir. Böylelikle, bağımlılık, ahlaki bir çöküş olarak değil, kalp hastalığı ve diyabet gibi kronik bir hastalık olarak görülmeli, çünkü çoğu bağımlı uzun vadeli tedaviye ihtiyaç duyuyor ve tedavi sürecinde bazen madde kullanımına geri dönüş beklenebiliyor. Bu nedenle, maddeye geri dönüş tedavi sürecinin beklenen bir parçasıdır, tedavinin başarısızlığı demek değildir.

Yorum Gönder

Lütfen yorumunuzu giriniz.
İsminizi lütfen buraya giriniz